Hukuk Değil, Keyfilik Güvence Altında!

KESK Yürütme Kurulu üyeleri bügün KESK Basın Salonu'nda aday memurlara yönelik disiplin cezalarına getirilen yeni düzenlemeye ilişkin basın açıklaması gerçekleştirildi.

KESK Eş Genel Başkanı Ahmet Karagöz'ün okuduğu basın açıklaması metni aşağıdadır:

Hukuk Değil, Keyfilik Güvence Altında!

AKP iktidarı, 2002 yılından bu yana kamu emekçilerinin kazanılmış haklarını aşındıran, güvenceli çalışma koşullarını tasfiye eden ve kamu hizmetlerini piyasalaştıran politikaları sistematik biçimde hayata geçirmektedir. Kamu hizmetleri giderek paralı hale getirilirken, kadrolaşma politikalarıyla kamu emekçilerinin iş güvencesi de iktidarın keyfi uygulamalarına açık hale getirilmektedir.

Bugün sizler aracılığıyla bunun son örneğini kamu emekçileri ve kamuoyuyla paylaşmak istiyoruz.

29 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete ’de yayımlanan 7573 sayılı Kanun ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 56 ve 127. maddeleri değiştirilmiş, 57. maddesi ise yürürlükten kaldırılmıştır. Yapılan değişiklikler, özellikle aday memurların iş güvencesini zayıflatan ve tüm kamu emekçilerini sürekli disiplin tehdidi altında tutan hükümler içermektedir.

657 sayılı Kanun’un 56. maddesinde yapılan değişiklikle, aday memurların birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası alması ya da aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alması halinde, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişiklerinin kesilmesinin önü açılmıştır.

Bilindiği üzere, 56. maddede yer alan “memuriyetle bağdaşmayacak hal ve hareketler” ibaresi, Anayasa Mahkemesi’nin 22.04.2025 tarihli kararıyla belirsiz ve keyfi uygulamalara açık olduğu gerekçesiyle iptal edilmiştir. Mahkeme kararında; disiplin yaptırımlarının açık, belirli ve öngörülebilir olması gerektiği, aksi halde kanunilik ilkesinin ve kamu hizmetinde kalma hakkının ihlal edileceği açıkça ifade edilmiştir.

Ne var ki yeni düzenleme, iptal edilen belirsiz ibareyi kaldırmış görünse de bu kez farklı disiplin fiilleri arasında hiçbir ayrım yapmaksızın en hafif disiplin cezalarını dahi aday memurluk açısından en ağır yaptırım olan görevden çıkarma sonucuna bağlamaktadır.

Oysa uyarma ve kınama cezaları esas olarak memura daha dikkatli olması gerektiğinin bildirilmesi niteliğindedir. Bu cezalar kasıt içermeyen ve çoğu zaman yoruma açık davranışlara ilişkindir. Asli memurlar için en hafif yaptırım olan bu cezaların aday memurlar için doğrudan memuriyetten çıkarma sonucunu doğurması açıkça ölçülülük ilkesine aykırıdır.

Aday memurluk süreci bir eğitim ve hazırlık dönemidir. Henüz mesleki deneyim kazanmamış, hizmet içi eğitimden geçen bir kamu emekçisinin basit uyumsuzluklar nedeniyle memuriyet hakkından tamamen mahrum bırakılması hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmamaktadır.

Nitekim Anayasa Mahkemesi, 14.11.2013 tarihli kararında da adaylık süresi içinde disiplin cezası alanların doğrudan ilişiklerinin kesilmesini, eylem ile yaptırım arasında adil bir denge kurulmadığı gerekçesiyle iptal etmiştir. Mahkeme, disiplin hukukunda elverişlilik, zorunluluk ve orantılılık ilkelerinin gözetilmesi gerektiğini açıkça ortaya koymuştur.

Bugün getirilen düzenleme, geçmişte iptal edilmiş benzer bir hükmün farklı bir formülasyonla yeniden yasalaştırılmasından ibarettir. Bu durum hukuku dolanma ve keyfiliği sürdürme girişimidir.

7573 sayılı Kanun ile 657 sayılı Kanun’un 127. maddesi de yeniden düzenlenmiştir. Yeni düzenleme, disiplin cezalarında zamanaşımını iki yıl olarak belirlemekle birlikte, disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmesi halinde kararın idareye ulaşmasından itibaren kalan süre içinde — süre dolmuş veya altı aydan az kalmışsa en geç altı ay içinde — yeniden disiplin cezası tesis edilebilmesine imkân tanımaktadır.

Bu düzenleme, yargı kararlarının fiilen etkisiz hale getirilmesi sonucunu doğurmaktadır. Hakkında hukuka aykırı işlem tesis edilen bir kamu emekçisi, mahkeme kararıyla iptal kararı elde etse dahi idare aynı fiili yeniden cezalandırma yoluna gidebilecektir. Bu durum hukuki güvenlik, belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine açıkça aykırıdır.

Disiplin hukukunun amacı kamu hizmetinin düzenini sağlamak olabilir; ancak bu amaç, yargı kararlarını baypas eden ve kamu emekçisini süresiz bir disiplin tehdidi altında tutan düzenlemeleri haklı kılamaz.

Başlangıcından bu yana, başta sözlü mülakat uygulamaları, arşiv kayıt araştırması ve güvenlik soruşturmaları olmak üzere, genç yurttaşlarımızın kamuya giriş süreçlerini belirleyen düzenlemeler liyakat ilkesini zedelemiş olup, siyasal kayırmacılık ve torpilin önünü açmıştır. Ülkemizde gençlerimizin kamuya ve çalışma yaşamına olan inançlarını yok etmiştir. Hali hazırda bu düzenleme, kamuda işe başlayan aday memurların ikinci bir kez, siyasi saikler ve bürokrasinin tercihleri doğrultusunda elenmesine ve işten çıkartılabilmesine olanak tanıyacaktır.

Sonuç olarak;

            •          657 sayılı Kanun’un yeniden düzenlenen 56. maddesi ölçülülük ve hukuk devleti ilkelerine aykırıdır.

            •          127.maddede yapılan değişiklik ise yargı kararlarını etkisizleştirerek hukuki güvenliği ortadan kaldırmaktadır.

Her iki düzenleme de Anayasa’ya açıkça aykırıdır ve iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurulması gerekmektedir.

Konfederasyonumuz bu konuda yalnızca basın açıklaması yapmakla yetinmemiş; Anayasa’ya aykırılık iddiasıyla iptal davası açma yetkisine sahip olan Cumhuriyet Halk Partisi’ne başvurmuştur. Bu kapsamda CHP Genel Başkan Yardımcısı Ulaş Karasu’yu ziyaret ederek söz konusu düzenlemelerin iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurmaları konusunda konfederasyonumuzun talebi ilettilmiştir. Etkili bir kamuoyu oluşturmak amacıyla ayrıca yasal düzenlemeyle ilgili olarak DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli ile de bir görüşme gerçekleştirilmiştir.

Kamu emekçilerinin iş güvencesini ortadan kaldıran, disiplin sopasıyla sindirme politikalarını meşrulaştıran bu anlayışa karşı; fiili, meşru ve hukuksal mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz.

Yargı kararlarını baypas eden düzenlemelere hayır! Kamu emekçilerinin güvencesi kırmızıçizgimizdir.

KESK YÜRÜTME KURULU